ඉස්ලාමීය ඉගැන්වීම් විකෘති කිරීම සඳහා බොහෝ ඉස්ලාම්-විරෝධී වෙබ් අඩවි විසින් එක්තරා හදීසයක් වැරදි ලෙස උපුටා දක්වන බව නිරීක්ෂණය වී ඇත. එම හදීසයේ පරිවර්තනය මෙසේය:
ආයිෂා (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) තුමිය වාර්තා කළාය: “සලාතය (යාච්ඤාව) බිඳ දමන දේවල් මා ඉදිරියේ සඳහන් කරන ලදී (ඒවා නම්): බල්ලෙක්, බූරුවෙක් සහ කාන්තාවකි. එවිට මම පැවසුවෙමි: ‘ඔබ අපව (කාන්තාවන්ව) බූරුවන්ට සහ බල්ලන්ට සමාන කළෙහුය. අල්ලාහ් මත දිවුරා පවසමි! මා එතුමා සහ කිබ්ලාව අතර ඇඳෙහි වැතිර සිටියදී නබිතුමා සලාත් කරනු මම දුටුවෙමි. මට යම් අවශ්‍යතාවයක් ඇති වූ විට, මම නැගිට වාඩි වී නබිතුමාට බාධා කිරීමට අකමැති වූවෙමි. එබැවින් මම එතුමාගේ දෙපා අසලින් හෙමින් සීරුවේ ලිස්සා ගියෙමි.'” (සහීහ් බුහාරි, හදීස් අංක 484)
මෙහිදී කාන්තාවන්, බල්ලන් සහ බූරුවන් එකට සඳහන් කර ඇති බැවින්, මෙය කාන්තාවන් පහත් කර සැලකීමක් බව විවේචකයෝ තර්ක කරති.
එම මතය එම හදීස් පාඨයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප වේ:
ඇත්ත වශයෙන්ම, යමෙකුට නිවැරදි සිහිකල්පනාව තිබේ නම්, මෙම හදීස් පාඨයෙන්ම පැහැදිලි වන්නේ ඉස්ලාමය – දෙවියන් වහන්සේ ආරක්ෂා කරත්වා! – කාන්තාවන් බූරුවන්ට හෝ බල්ලන්ට සමාන නොකරන බවයි. එහි දක්වා ඇත්තේ ඇතැම් පුද්ගලයන්ගේ වැරදි වැටහීමක් වන අතර, ආයිෂා (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) තුමිය ඔවුන්ට දැඩි ලෙස දෝෂාරෝපණය කළාය. නැවත වරක් එම හදීස් පරිවර්තනය වඩාත් අවධානයෙන් කියවන්න:
ආයිෂා තුමිය (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا වාර්තා කළාය: සලාතය බිඳ දමන දේවල් මා ඉදිරියේ සඳහන් කරන ලදී (ඒවා නම්): බල්ලෙක්, බූරුවෙක් සහ කාන්තාවකි. මම පැවසුවෙමි: “ඔබ අපව (කාන්තාවන්ව) බූරුවන්ට සහ බල්ලන්ට සමාන කළෙහුය. අල්ලාහ් මත දිවුරා පවසමි! මා ඇඳෙහි එතුමා සහ කිබ්ලාව අතර වැතිර සිටියදී නබිතුමා සලාත් කරනු මම දුටුවෙමි…” (බුහාරි, හදීස් 484)
ඇතැම් පුද්ගලයන් ඔවුන්ගේ වැටහීම අනුව සලාතය බිඳ දමන දේවල් ලෙස “බල්ලා, බූරුවා සහ කාන්තාව” සඳහන් කළ බව ඉතා පැහැදිලිය. එහෙත් ආයිෂා තුමිය ඔවුන්ට දෝෂාරෝපණය කරමින් පැවසුවේ “ඔබ අපව බූරුවන්ට සහ බල්ලන්ට සමාන කළෙහුය” කියාය. ඉන්පසු ඇය, මෙය අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (ﷺ) විසින් උගන්වන ලද දෙයක් නොවන බව මෙසේ පැහැදිලි කළාය: “අල්ලාහ් මත දිවුරා පවසමි! මා එතුමා සහ කිබ්ලාව අතර ඇඳෙහි වැතිර සිටියදී නබිතුමා සලාත් කරනු මම දුටුවෙමි.” එසේ නම් මෙහි ඇති ව්‍යාකූලත්වය කුමක්ද? ගැටලුව වන්නේ ඉස්ලාමය ලොව වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ආගම ලෙස දකින විට ඇති වන කලකිරීම නිසා ඇතැම් විවේචකයන් මෙවැනි දේ හුවා දක්වමින් මඩ ගැසීමයි.
වෙනත් හදීසයන් සහ ‘සලාතය බිඳ වැටීම‘ (Annulment of Salah) යන්නෙහි අර්ථය:
දැන් ඇතැම් පුද්ගලයන් නබිතුමාගේ (ﷺ) පහත සඳහන් වෙනත් හදීස් ද ඉදිරිපත් කළ හැකිය:
අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබ්බාස් වාර්තා කළේය: මම සිතන පරිදි අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (ﷺ) මෙසේ පැවසූහ: “ඔබෙන් කෙනෙකු සුත්‍රා (සලාත් කරන විට ඉදිරියෙන් තබා ගන්නා ආවරණයක්) නොමැතිව සලාත් කරන විට, බල්ලෙක්, බූරුවෙක්, ඌරෙක්, යුදෙව්වෙක්, මැජියන්වරයෙක් සහ කාන්තාවක් ඔහුගේ සලාතය කැඩී යයි (අවධානය බිඳ දමයි). නමුත් ඔවුන් ගල් ප්‍රහාරයක (stone’s throw) දුරකට වඩා ඈතින් ගමන් කරන්නේ නම් එය සෑහේ.” (අබු දාවුද්, හදීස් 703. අල්බානි මෙය ‘දඊෆ්/දුර්වල’ ලෙස වර්ග කර ඇත)
අබු හුරෛරා (رَضِيَ ٱللَّٰهُ عَنْهُ ) වාර්තා කළේය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (ﷺ) මෙසේ පැවසූහ: “කාන්තාවක්, බූරුවෙක් සහ බල්ලෙක් සලාතයට බාධා කරයි, නමුත් සෑදලයක පසුපස කොටස වැනි දෙයක් (සුත්‍රා එකක්) ඉදිරියෙන් තිබීමෙන් එයින් ආරක්ෂා විය හැකිය.” (මුස්ලිම්, හදීස් 790)
නමුත් මෙම හදීස්වලින්ද අදහස් කරන්නේ එම දේවල් නිසා සලාතය සම්පූර්ණයෙන්ම අවලංගු වන බව නොවේ. ඉන් අදහස් වන්නේ ඒවාට කෙනෙකුගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට හෝ සලාතයට බාධා කිරීමට හැකි බව පමණි.
ප්‍රසිද්ධ හදීස් විද්වතෙකු වන ඉමාම් නවවි (رَحِمَهُ ٱللَّٰهُ), සහීහ් මුස්ලිම් හි ඇති මෙම හදීසයට ලියූ විවරණයේ මෙසේ සඳහන් කරයි:
“මෙහි ‘බාධා කිරීම‘ යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ මෙම දේවල් කෙරෙහි සිත යොමු වීම නිසා සලාතය කෙරෙහි ඇති අවධානය අඩු වී සලාතයට අහිතකර බලපෑමක් ඇති වීම පමණි.” (ෂරහ් අල්-නවවි 2/266).
මෙහි සඳහන් කර ඇති සියලුම දේවල් කෙනෙකුගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට හේතු විය හැක.
- යුදෙව්වෙකු: ඔහුගේ සුවිශේෂී පෙනුම නිසා සහ එකල මුස්ලිම්වරුන් සමඟ තිබූ නොසන්සුන්තා නිසා සලාත් කරන්නාගේ අවධානය වෙනතකට යොමු විය හැක.
- ඌරෙකු හෝ බූරුවෙකු: උන්ගේ රළු ශබ්දය සහ දුර්ගන්ධය නිසා අවධානය බිඳීමට හේතු විය හැක.
- මැජියන්වරයෙකු: ඔවුන්ගේ අසාමාන්‍ය පෙනුම (එකල අරාබිවරුන්ගේ දෘශ්ඨිකෝණයෙන්) නිසා අවධානය වෙනතකට යොමු විය හැක.
- කාන්තාවක්: ඇයගේ අලංකාරය නිසා අවධානය වෙනතකට යොමු විය හැක, මන්ද සලාතය සඳහා පූර්ණ අවධානය අවශ්‍ය වේ.
කාන්තාවන් මෙම දේවල් සමඟ එකට සඳහන් කර ඇත්තේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමේ සාධකයක් ලෙස පමණක් බව ඔප්පු කිරීමට මෙය ප්‍රමාණවත්ය. එසේ නොමැතිව – දෙවියන් වහන්සේ ආරක්ෂා කරත්වා! – ඔවුන් අතර කිසිදු සමානකමක් දක්වා නොමැත.
මෙය කාන්තාවන් පහත් කිරීම සඳහා නොවේ:
මෙය කාන්තාවන් පහත් කිරීම සඳහා නොව, සැබෑ මනුෂ්‍ය ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීමකි. කාන්තාවක පිරිමියෙකු ඉදිරියෙන් ගමන් කරන විට, ඔහුගේ අවධානය වෙනතකට යොමු විය හැකි අතර එය සලාතයේ ගුණාත්මකභාවයට හා අවංකභාවයට බලපායි. එයින් කිසිසේත්ම කාන්තාව සහ අනෙකුත් දේවල් අතර සමානකමක් ඇති බව අදහස් නොවේ. යමෙක් “මිනිසුන්, බල්ලන් සහ බූරුවන් යන සියල්ලෝම ජීවීන්ය” යැයි පැවසුවහොත්, ඉන් අදහස් කරන්නේ මිනිසා බල්ලන්ට හෝ බූරුවන්ට සමාන බව නොවේ. මෙහිදීද සිදුව ඇත්තේ එයම පමණි.
මෙය අදාළ වන්නේ වැඩිහිටි කාන්තාවන්ට පමණි:
මෙම නීතිය අදාළ වන්නේ වැඩිහිටි කාන්තාවන්ට පමණක් වන අතර කුඩා දරුවන්ට අදාළ නොවේ. මන්ද කුඩා දරුවන් නිසා එම අර්ථයෙන් අවධානය වෙනතකට යොමු නොවන බැවිනි.
අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් අබ්බාස් වාර්තා කළේය: නබිතුමා (ﷺ) මෙසේ පවසනු මට ඇසුණි: “වැඩිවියට පත් (ඔසප් වන වයසේ) කාන්තාවක් සහ බල්ලෙක් සලාතය කපා හරියි (අවධානය බිඳ දමයි).” (අබු දාවුද්, හදීස් 704. අල්බානි මෙය ‘සහීහ්’ ලෙස වර්ග කර ඇත)
සලාතය සම්පූර්ණයෙන්ම අවලංගු වන කිසිවක් නැත:
කිසිදු බාහිර කරුණක් නිසා සලාතය සම්පූර්ණයෙන්ම අවලංගු නොවන නමුත්, මෙම දේවල් නිසා අවධානය බිඳ වැටිය හැක. පහත හදීසය කියවන්න:
අයියාෂ් බින් අබි රබියා වාර්තා කළේය: නබිතුමා (ﷺ) පැවසූහ: “කිසිදු දෙයකින් සලාතය අවලංගු නොවේ.” (සුනන් දාරකුත්නි, හදීස් 1396. ඉබ්න් හජර් මෙය ‘හසන්’ ලෙස වර්ග කර ඇත – අල්-දිරායා 1/178)
අවසාන වශයෙන්, චෝදනා නඟන්නන් ඉදිරිපත් කරන හදීසයෙන්ම ආයිෂා (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) තුමියගේ මෙම ප්‍රකාශය නැවත මතක් කරමු: “අල්ලාහ් මත දිවුරා පවසමි! මා එතුමා සහ කිබ්ලාව අතර ඇඳෙහි වැතිර සිටියදී නබිතුමා සලාත් කරනු මම දුටුවෙමි.”
නමුත් බයිබලයේ කාන්තාවන් බල්ලන්ට සමාන කර ඇත
නව ගිවිසුමේ (New Testament) ජේසුස් වහන්සේ විසින් යුදෙව් නොවන (Gentile) කාන්තාවක හැඳින්වීම සඳහා “බල්ලන්” යන පදය භාවිත කර ඇති පාඨයක් පවතී. (ක්‍රිස්තියානි විද්වතුන් මෙහි අර්ථ නිරූපණය සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකට වෙනස් අදහස් දරති).
මෙම සිදුවීම මතෙව් 15:21–28 සහ මාර්ක් 7:24–30 හි සඳහන් වේ.
මතෙව් 15:26 (ESV) හි ජේසුස් වහන්සේ මෙසේ පවසති:
“දරුවන්ගේ රොටි ගෙන බල්ලන්ට දැමීම සුදුසු නොවේ.”
එවිට එම කාන්තාව පිළිතුරු දෙමින්:
“එසේය ස්වාමීනි, එහෙත් බල්ලෝ පවා තම ස්වාමියාගේ මේසයෙන් වැටෙන රොටි කැබලි කති” යැයි පැවසුවාය.
ජේසුස් වහන්සේ ඇයට මෙසේ පිළිතුරු දුන්හ:
“අහෝ ස්ත්‍රිය, ඔබේ ඇදහිල්ල මහත්ය! ඔබට අවශ්‍ය පරිදිම සිදුවේවා.” (එම මොහොතේම ඇගේ දියණිය සුවය ලැබුවාය).
ජේසුස් වහන්සේ ඇයට බල්ලෙකු යැයි පැවසුවේද?
ඇත්තවශයෙන්ම, ඔව්, ජේසුස් වහන්සේ කනානීය/සිරෝෆීනීෂියානු කාන්තාව සමඟ කතා කිරීමේදී “බල්ලන්” (ග්‍රීක බසින් kynaria – මෙහි තේරුම කුඩා බල්ලන් හෝ සුරතල් බල්ලන් යන්නයි) යන උපමාව භාවිත කළහ.
ක්‍රිස්තියානි විද්වතුන් මෙය පැහැදිලි කරන්නේ කෙසේද?
බොහෝ ක්‍රිස්තියානි විචාරකයින් තර්ක කරන්නේ:
- ජේසුස් වහන්සේ ඇයට පෞද්ගලිකව අපහාස නොකළ අතර, ඉශ්‍රායෙල්වරුන් උදෙසා වූ තම මෙහෙවරේ ප්‍රමුඛතාවය පිළිබඳ සාකච්ඡාවකදී පොදු යුදෙව් උපමාවක් භාවිත කළ බවයි.
- මෙහි භාවිත කර ඇති ග්‍රීක වචනයෙන් අදහස් වන්නේ වල් බල්ලන් නොව, නිවෙස්වල වෙසෙන සුරතල් බල්ලන් (“කුඩා බල්ලන්”) බවයි.
- ජේසුස් වහන්සේ ඇගේ ඇදහිල්ල පරීක්ෂා කරමින් සිටි අතර, පසුව ඇයට ප්‍රශංසා කර ඇගේ ඉල්ලීම ඉටු කළ සේක.
විවේචනාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයන්
සමහර බයිබල් විද්වතුන් සහ විවේචකයන් පෙන්වා දෙන්නේ:
- එම වචනයේ තේරුම “කුඩා බල්ලන්” වුවද, එම උපමාව තුළින් යුදෙව් නොවන කාන්තාවක් බල්ලෙකුට සමාන කර ඇති බව පැහැදිලිය.
- මෙම කතාව ආරම්භ වන්නේ ජේසුස් වහන්සේ ඇගේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් තමන් එවා ඇත්තේ ඉශ්‍රායෙල්වරුන් වෙත පමණක් බව පැවසීමෙන් පසුවය.
එබැවින්, යමෙකු “ජේසුස් වහන්සේ කාන්තාවකට බල්ලෙකු යැයි පැවසූහ” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරන්නේ නම්, එය බයිබලයේ සඳහන් සැබෑ පාඨයක් මත පදනම් වූවකි. එය අපහාසයක්ද, උපමාවක්ද, ඇදහිල්ල පරීක්ෂා කිරීමක්ද යන්න තීරණය වන්නේ එක් එක් අයගේ අර්ථ නිරූපණය අනුවය.
මෙම කරුණු මඟින් සත්‍යය වටහා ගැනීමට උපකාරී වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වෙමු.
සැබවින්ම අල්ලාහ් සියල්ල හොඳින් දන්නේය!
