ප්රශ්නය:
පිරිමි දරුවෙකු උපන් විට අකීකා සඳහා සතුන් දෙදෙනෙකු කුර්-බාන් කිරීමටත්, ගැහැණු දරුවෙකු සඳහා එක සතෙකු පමණක් කුර්-බාන් කිරීමටත් නියම කර ඇත්තේ ඇයි? ඉස්ලාමය අනුව දියණියන් වැඩි ආශීර්වාදයක් සහිත අය ලෙස සැලකෙන්නේ නම්, දියණිය උපන් විට ස්තුති කිරීම වැඩි විය යුතු නොවේද? අවම වශයෙන් එය සමාන විය යුතු නොවේද?
පිළිතුර:
පළමුවෙන්ම, ෂරීඅත් නීතිය මඟින් නියම කර ඇති හෝ අවධාරණය කර ඇති සියලුම ඉබාදත් (වන්දනා ක්රියා) සිදු කරනු ලබන්නේ අල්ලාහ්ගේ ආඥාවට අවනත වීමේ පදනම මතය. ඒවායේ සියලු හේතු සහ ප්රඥාව මිනිසාට සම්පූර්ණයෙන්ම අවබෝධ විය යුතු බව අනිවාර්ය නොවේ.
උදාහරණයක් ලෙස, නබි ඉබ්රාහීම් (අලෛහිස් සලාම්) තම පුත්රයා කැප කිරීමට අල්ලාහ්ගෙන් ආඥාවක් ලැබූ විට, එහි හේතුව කුමක්දැයි ප්රශ්න නොකළහ. ඔහු කළේ අල්ලාහ්ගේ ආඥාවට අවනත වීම පමණි. එසේම අකීකා ද ඉබාදතක් වන බැවින්, එහි සම්පූර්ණ ප්රඥාව අපට නොතේරුණත් එය අනුගමනය කළ යුතුය.
අකිකා සඳහා සතෙකු කුර්-බාන් කිරීමද ඉබාදත් ක්රියාවක් වන බැවින්, එහි සම්පූර්ණ ප්රඥාව අපට නොතේරුණද, එය අල්ලාහ්ගේ නියෝගයක් ලෙස පිළිපැදිය යුතුය.
කෙසේ වෙතත්, සමහර ඉබාදත් සඳහා අර්ථවත් හේතු කිහිපයක් සඳහන් කළ හැකි වුවද, සම්පූර්ණ ප්රඥාව දන්නේ අල්ලාහ් පමණි.
දරුවෙකු උපන් විට සතෙකු කුර්-බාන් කිරීම අනිවාර්ය කරුණක් නොව, සුන්නත් (ප්රියතම ක්රියාවක්) ලෙස නියම කර ඇත. ඊදුල් අද්හා වැනි අනිවාර්ය කැපකිරීමකදී පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙපාර්ශවයටම එක් එළුවෙකු ප්රමාණවත් වේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ සාමාන්යයෙන් එක් සතෙකු දෙපාර්ශවයටම ප්රමාණවත් බවයි.
එබැවින් ගැහැණු දරුවෙකු වෙනුවෙන් එක සතෙකු කප්පර කිරීම සාමාන්ය නියමය අනුව වේ. නමුත් පිරිමි දරුවෙකු වෙනුවෙන් අමතර සතෙකු යෝජනා කර ඇත්තේ, අකිකාහි අරමුණු අතරින් එකක් වන ෂෙයිතාන්ගේ බලපෑම් හා විපත්වලින් ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටීම සම්බන්ධ ප්රඥාවක් නිසා විය හැකිය.
පිරිමි දරුවාගේ ජීවිත කටයුතු හා සමාජ සම්බන්ධතා සාමාන්යයෙන් වඩා විවිධාකාර බැවින්, ඔහු එවැනි බලපෑම්වලට වඩාත් නිරාවරණය විය හැකි බව නිසා අමතර සතෙකු යෝජනා කර ඇති බව සමහර උලමා වරුන් සඳහන් කරති.
එබැවින්, මෙයින් ගැහැණු දරුවෙකුගේ උපත අඩු ආශීර්වාදයක් බව කිසිසේත්ම අදහස් නොවේ. එවැනි විශ්වාසයක් අල්-කුර් ආනයේ බොහෝ ස්ථානවල දැඩි ලෙස හෙළා දැක ඇත.
සාක්ෂි
නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෛහි ව-සල්ලම්) තුමා පැවසූහ:
“සෑම දරුවෙකුම තම අකිකා සමඟ බැඳී ඇත.”
(සුනන් ඉබ්නු මාජා – හදීස් අංක 3165)
ඉබ්නුල් කය්යීම් (රහ්) තුමාගේ පැහැදිලි කිරීමක් උපුටා දක්වමින් අල්-මනාවි (රහ්) මෙසේ සඳහන් කරයි:
“අකිකා යනු දරුවා ෂෙයිතාන්ගෙන් මුදා ගැනීමක් සහ ඔහුගේ මරණින් මතු ජීවිතයේ යහපත සඳහා කරන උත්සාහයන් ආරක්ෂා කිරීමකි.”
අල්-කුර් ආනය ගැහැණු දරුවන් අඩු වටිනාකමක් ලෙස සැලකීම දැඩි ලෙස හෙළා දකී.
(සූරා අන්-නහ්ල් 16:57-59, සූරා අස්-සුක්රුෆ් 43:17, සූරා අත්-තක්වීර් 81:8-9).
